Hier is de tekst van de rede van ons raadslid Louis Bakker bij die gelegenheid:

Geacht college, raadsleden en belangstellenden,

Het kan verkeren:
Het ene jaar geeft GrienLinks het college ter stimulering een boom en
het volgende jaar wordt de gemeente Tytsjerksteradiel uitgeroepen tot
boomvriendelijkste gemeente van Nederland…..

U benoemt, als college, in uw aanbiedingsbrief een aantal pijlers voor
beleid en beleidsontwikkeling. Pijlers zijn het fundament waarop het
traject van de beleidsuitvoering rust.  
Als GrienLinks willen we met u een stuk meerijden op het traject dat op
deze pijlers rust. Uiteraard kiezen wij ervoor dit traject per openbaar
vervoer, in dit geval per spoor, af te leggen.

We zullen aangeven waar wij mogelijkheden zien om samen te reizen.
We zullen ook aangeven waar volgens GrienLinks de snelheid omhoog kan.
Ook vragen we u waarom u, volgens ons, zomaar een wissel overgaat.
Daarnaast hebben we vragen over het te volgen traject en de richting die het college wil gaan.
En uiteraard komt het ook prijskaartje ter sprake.
En: aan het einde van de reis is er koffie!

Samen reizen
Uw aanbiedingsbrief is helder en toegankelijk. Onze dank en waardering
hiervoor. De rubricering geconcentreerd rond vijf pijlers komt de
leesbaarheid ten goede. De tekst die u in het voorwoord wijdt aan de
recente toestand in de wereld is ons uit het hart gegrepen:
‘We leven in een samenleving die zoveel te bieden heeft, waarin we een
beroep op elkaar mogen doen, waarin we elkaar naar beste vermogen
veiligheid willen bieden. Een samenleving waar we zuinig op moeten
zijn’.
Dat is lokaal onze opdracht en de reikwijdte waarbinnen we werken.
Juist in dat licht is het van belang om ook in onze gemeente
voorwaarden te scheppen  voor ontmoeting, het hebben van respect
en voor diversiteit.
Dat maakt onze samenleving zo waardevol!

U bent er zich van bewust dat de relatie met de burger hiervoor van
groot belang is. Maar het handen en voeten geven aan deze relatie met
de burger door bijvoorbeeld interactieve beleidsvorming en het adequaat
omgaan met dorpsplannen laat nog op zich wachten.
Op het gebied van duurzaam bouwen zijn de milieuwoning en de daarbij
behorende informatiebijeenkomsten en web-site met diverse links een
prima initiatief. Trouwens de bijgestelde notitie waarin een
vereenvoudigde aanvraagprocedure wordt voorgesteld geeft aan dat we in
de goed richting gaan.
Ook delen wij de visie van het college als het gaat om de zg. brede
school gedachte en de daarvoor benodigde huisvesting welke
multifunctioneel gebruikt kan worden.
We kijken uit naar de verfijnde regels bij gronduitgifte, waarbij het
niet meer mogelijk wordt in korte tijd de grond en woning te verkopen.
Want speculatie is een woord dat niet thuis hoort in het GrienLinks
spoorboekje.

Snelheid omhoog
Voor een aantal zaken geldt dat we wel in dezelfde richting reizen,
maar dat de snelheid wat ons betreft opgevoerd moet worden. We denken
hierbij aan het bibliotheekbeleid. Al een aantal jaren wordt er over
een proef gesproken, wanneer gaat deze nu eindelijk van start? En wat
moeten we ons hierbij voorstellen? Is hier ook de mogelijkheid
opgenomen voor een verbreding van de activiteiten in educatieve zin?
Een herziening van de cultuurnota is ons beloofd: Wat GrienLinks
betreft zal de meerwaarde in een integrale gedachte zitten, waarbij
cultuur, educatie, natuur en recreatie een plek krijgen. Pas in 2002
zal deze nota het licht zien, kan de snelheid iets omhoog?
De aanvraag voor financiële bijdrage voor uitbreiding van het
streekmuseum en de sterrenwacht ligt nog steeds in de la bij de
provincie. Jaar na jaar, enige zeg maar veel druk van het college is
wel gewenst.
Ook de evaluatie van het minimabeleid laat lang op zich wachten. We
hebben al vaker aangedrongen op een bezinning met betrekking tot
bijzondere bijstand en minimaregelingen. Een bezinning die, wat
GrienLinks betreft, moet leiden tot een hogere uitkering zonder
bonnetjessysteem. Temeer als we ons realiseren dat het aantal arme
kinderen in Nederland stijgt. Sinds 1990 is het aantal kinderen in
bijstandsgezinnen gegroeid met 15 %. Lid zijn van een sportclub is er
vaak niet bij en verjaardagspartijtjes worden overgeslagen. Heeft het
college enig idee hoe de verhouding in onze gemeente ligt?

Overgang van wissels
Als je met elkaar reist is duidelijkheid over het doel van de reis van
groot belang. Bij het lezen van de aanbiedingsbrief heeft GrienLinks
een aantal toelichtingen nodig, om te voorkomen dat we onverwachts op
een ons onbekende plek moeten uitstappen.
Zo spreekt u in verband met de centrale as over optimalisering van de
leefbaarheid. Alsof deze afhangt van het verbeteren van de centrale as.
Wilt u toelichten wat u precies onder leefbaarheid verstaat? Ook komt
in relatie met de centrale as het strategisch grondbezit aan de
orde.  Alsof voor u de uitkomst van de MER-studie al bekend is…
Zijn we hier al een wissel overgegaan?
Als het gaat om de woningvoorraad blijft GrienLinks alert. Voor wie
gaat er nu gebouwd worden?  Ik heb al eerder aangegeven dat in het
woonplan van het Ontwikkelings Kader Leeuwarden blijkt dat
Tytsjerksteradiel in de jaren 2000-2004 maar liefst 85% (417 van de
486) woningen bouwt boven 350.000 gulden. Is hier een wissel
overgegaan?
Voor startende –vaak jonge- mensen uit onze gemeente wordt het steeds
moeilijker om een eigen huis te kopen. In de productenbegroting staat
dat de exacte voorraad huurwoningen nader dient te worden bepaald i.v.m
omzetting huur-koop. Wat is de achtergrond van deze voetnoot? Wat
GrienLinks betreft blijft de hoeveelheid huurwoningen op minimaal
hetzelfde peil. En pleiten we voor voldoende goedkope huurwoningen voor
ouderen die alleen AOW of een klein pensioen ontvangen.

Vragen over het traject
Een aantal malen, o.a. in de risicoparagraaf komt een bijdrage van de
gemeente voor een goed openbaar vervoer ter sprake. Kunt u aangeven
waar we aan kunnen denken? Hoe is dat tot nu toe geregeld? Betalen we
als eigen gemeente ook een bijdrage, of is dit een vrucht van de
privatisering?
Bij mantelzorg wordt er wel gesproken over de Stichting Welzijn 
Ouderen, maar mantelzorg gebeurt op velerlei gebied, ligt een relatie
met bijvoorbeeld de thuiszorg niet veel meer voor de hand?
Over Rendac: kunt u aangeven wat de stand van zaken is met betrekking
tot het onderzoek. Is er inderdaad eind 2001 een verslag van het
onderzoek te verwachten? Ook in onze gemeente wordt diermeel
opgeslagen. Zij het laag risicomateriaal. Het verbaast GrienLinks dat
dit materiaal en van de zomer zelfs hoog risicomateriaal zonder
milieuvergunning van de provincie geplaatst kan worden..
In het kader van de WVG wordt er gesproken over toenemende druk op het
budget. Wat is de gedachte binnen het college als de druk nog meer
toeneemt: verhoging van het budget of bezuinigen?
Als het gaat om het zwembad spreekt u van een goedkopere
bedrijfsvoering of beperkingen door te voeren ten aanzien van de
dienstverlening. Kunt u iets duidelijker zijn over de richting waarin u
denkt?
Een bijdrage voor het godsdienstonderwijs stelt u voor. Wat ons betreft
is dit akkoord. Hoe zit het met het humanistisch vormingsonderwijs? Is
hiervoor ook een bijdrage nodig en eventueel beschikbaar?

Eigen richting
Bij plattelandsvernieuwing heeft u het over een integrale
plattelandsontwikkeling. Dat spreekt GrienLinks aan. U schrijft over
subsidiemogelijkheden. Krijgt plattelandsontwikkeling van u dezelfde
prioriteit en integrale aanpak als er geen of minder subsidie
beschikbaar komt?
Ook in het kader van het CWI wordt er gesproken van subsidie. In dit
geval met het oog op het laten instromen van langdurig werklozen. Welke
prioriteit geeft u deze activiteit, ook als er geen Europese subsidie
beschikbaar komt?
Het BTW-fonds. De regering wil dat gemeentes meer gaan uitbesteden. Wat
is de visie van het college. Welke zaken komen daarvoor eventueel wel
of niet in aanmerking?
Dat de internationale contacten met Preili op een laag pitje staan
vinden we jammer. Dit contact is toch niet alleen afhankelijk van het
gemeentebestuur. Scholen in de twee gemeenten hebben toch al contacten?
Had het college hierin niet stimulerender kunnen optreden?
Vluchtelingenhulp.
U schrijft dat na 1 april (de nieuwe vreemdelingenwet) de gemeente in
feite alleen de zorg heeft voor asielzoekers met een
verblijfsvergunning. Wat houdt voor u in feite in? Hoe ver gaat uw en
onze verantwoordelijkheid? Wat betekent dit voor uitgeprocedeerde
asielzoekers in onze gemeente? Op dit moment is er sprake van een
uitgeprocedeerde vrouw en drie kinderen. De verwachting van
vluchtelingenwerk is dat dit aantal voor het eind van het jaar
opgelopen is tot zeker tien. GrienLinks vindt dat de
verantwoordelijkheid van de gemeente verder gaat dan de financiering
van een maand extra opvang zoals nu gebeurd, of een mogelijke eenmalige
gift (wat haast lijkt op een afkoopsom) aan Stichting Respons. Wij
willen het college dan ook vragen om initiatieven te ontwikkelen in
samenspraak met bijvoorbeeld: vluchtelingenwerk, kerken, Stichting
Respons, Inlia en andere gemeenten om noodopvang te regelen en te
financieren. Hieraan gekoppeld: welke taakstelling denkt het college in
2002 te realiseren? Acht het college zich verantwoordelijk voor
huisvesting van statushouders?

Prijskaartje
Wat kost deze reis? In mei was er nog sprake van een prijsverhoging van 15%, in juni 11,5% en nu 9%.
Er is sprake van inflatie, een verhoging van het kaartje van 4,5%
ondersteunen wij. Volgens de begroting houden we zo’n 81.000 euro over.
Dat kan op mindering van de voorgestelde verhoging. Daarnaast vinden we
het principieel onjuist om de jaarlijkse kosten die de aankopen van het
strategisch grondbezit met zich meebrengen ten laste te laten komen van
de begroting. Dit hoort immers thuis bij de Bijzondere Bestemmings
Reserve. Een besparing van 61.000 euro. Bij elkaar is dit een
vermindering van de voorgestelde verhoging 141.000 euro, zo’n 3%.
Daarnaast zijn wij geen voorstander van de ingroeivariant. Hierdoor kan
er een mindere OZB verhoging plaatsvinden van zo’n 1,5 %. Als we
hieraan toevoegen dat we in juni ook al hebben aangegeven dat wij niet
akkoord zijn met het storten van een deel van het rekeningsoverschot,
veroorzaakt door de verkoop van het gasbedrijf, in de Bijzondere
Bestemmings Reserve betekent dat voor ons een stijging van de OZB
beperkt kan blijven tot 4,5%. En dan hebben we het nog niet eens over
een reservepositie die een dusdanige omvang aanneemt waar je heel wat
OV-jaarkaarten voor kunt kopen.

We zijn er.
We reisden door mooi landschap met vergezichten en interessante
doorkijkjes. We signaleerden mogelijkheden tot ontginning, maar ook
probleemgebieden en valkuilen. We raakten af en toe wat in de war door
de wissels. Zo reizend per openbaar vervoer was er in ieder geval de
gelegenheid om volop te genieten van de boomvriendelijkste gemeente van
Nederland!

De koffie komt eraan. Ik dank u voor het meereizen.